“Тавантолгой” шахмал түлшний талаар та хэр их мэдэх вэ

Улаанбаатар хотод ахуйн зориулалтаар түүхий нүүрс оруулахгүй, гэр хороололд түүхий нүүрс хэрэглэхгүй байх Засгийн газрын шийдвэр ирэх тавдугаар сарын 1-нээс хэрэгжиж эхэлсэн. Үүнтэй холбоотойгоор агаарын бохирдол ихээхэн буурч иргэд ч сэтгэл ханамжтай байгаа билээ.

1. Хорт хийн ялгарлыг хамгийн бага түвшинд хүргэнэ
   Туршилтын явцад хэмжилт хийхэд дараах үр дүн гарсан байна.

Азотын хий – стандартаас 2.8 дахин бага
Хүхэрлэг хий – стандарын түвшинд
Угаарын хий – стандартаас 1.8 дахин бага
Нийт хатуу тоосонцор – стандартаас 2.5 дахин бага гэсэн судалгаа гарсан байна.

ШУТИС-ийн харьяа Уул уурхайн хүрээлэнгийн Нүүрсний лабораторид хийсэн шинжилгээний дүн 2018.07.25-ны өдөр хийгдсэн судалгаагаар

Чийглэг 1.8% – стандартаас 7.8 дахин бага
Үнслэг 21.8% – стандартаас 45% бага
Дэгдэмхий – 20% – стандартын түвшинд
Хүхэр 0.5-0.7% – стандартаас 2 дахин бага
Илчлэг 5430 ккал/кг – стандартаас 900 ккал/кг-аар илүү
Бат бөх чанар нь 90-100% гэгчлэн сайн үзүүлэлтүүд гарчээ.
Шахмал түлшний үйлдвэрлэлд технологийн дэвшил, ДЭМБ-ын зөвшөөрөгдсөн бодисуудыг ашигласнаар хорт утаа хамгийн бага түвшинд хүргэнэ хэмээн үйлдвэрийнхэн үзсэн байна.

2. Нэг тонн шахмал түлшний өртөг 149,500 төгрөг
   Урьдчилсан байдлаар нэг тонн шахмал түлшний өртөг 149,500 төгрөг байна. Улаанбаатар хотын гэр хороололд амьдарч буй 220,000 өрх жилд 1.2 сая тонн түүхий нүүрс түлшиндээ ашигладаг гэсэн тоо бий. Нэг өрх өвлийн улиралд хамгийн багадаа 500 гаруй мянган төгрөг буюу дөрвөн тонн түүхий нүүрс шатаадаг ажээ. Тэгвэл шахмал түлш хэрэглээнд нэвтрүүлснээр өрхийн хэрэглээ 1-3 тонн болж буурах боломжтой. Нийслэлчүүдэд нэг өвөлдөө 600,000 тонн шахмал түлш хангалттай хэмээн тооцож байна.
3. Агаарын бохирдлыг 50% бууруулна
   Нийслэлийн гэр хорооллын 220,000 өрхийг шахмал түлшээр хангаснаар агаарын бохирдол дор хаяж 50% буурна. Бүх өрх шахмал түлшийг ашиглаж байж энэ үр дүнд хүрнэ.
   Тавантолгойн нүүрсний хүхэрлэг хийн хэмжээ өндөр байсныг шахмал түлш үйлдвэрлэхдээ шохойг орцонд нь нэмснээр уг аюулт бодисын агууламжийг стандартаас бууруулж чаджээ.
4. Шахмал түлш 4-5 цаг цогшино
   Шахмал түлш 1-2 цаг асдаг бөгөөд улаан цогтойгоо 4-5 цаг болдог байна. Энэ хэмжээгээр дулаанаа барина гэсэн үг. Харин түүхий нүүрс чийгшил өндөртэй тул асахгүй удаан уугих явцдаа утаа ихээр ялгаруулдаг бөгөөд богино хугацаанд шатаж дуусдаг төдийгүй үнс их гардаг. Багануур, Налайхын нүүрсний дэгдэмхий бодис л гэхэд 47% байдаг бол шахмал түлшнийх 20% байна.

Тиймээс гэр хорооллын айлууд өдөрт 24 орчим кг нүүрс түлдэг байсан бол 12 кг шахмал түлшээр өнжих боломжтой гэж тооцжээ.

5. Мөнгөө хувааж төлөх боломж бүрдүүлнэ
   Шахмал түлшийг бүх төрлийн зууханд ашиглах боломжтой бөгөөд бүх айл өрх хэрэглэх нь агаарын бохирдлыг бууруулахад үр дүнгээ өгөх аж.